John Ch.M. Jorna

BLIJFT GELUKKIG VOORLOPIG BESTAAN

Ik heb twee keer acht stel zonnepanelen. De oudste panelen stammen nog uit de vorige eeuw en leveren ondanks de gunstiger ligging ten opzichte van het zuiden maar ongeveer drie tiende van wat de nieuwere zonnepanelen produceren. Maar samen leveren ze toch zoveel elektriciteit, dat mijn energierekening wat betreft elektriciteit erg laag is. Bedenk daarbij, dat wij als pensionado’s  niet vaak afwezig zijn, ook niet meer voor vergaderingen in de avond. Hartje zomer is de opbrengst per etmaal wel twintig kWh. Vandaag was het maar 0,8 kWh.

Als we dan de vaatwasser of de wasmachine laten draaien werken die vrijwel geheel op zonnestroom. Eigenlijk altijd, want ik heb bij Eneco een abonnement op Hollandse stroom van zon en wind. Maar we laten niet elke dag die stroomverslinders draaien. Dan kunnen we de niet zelf verbruikte zonnestroom terugleveren aan het net. De vergoeding daarvoor heet salderen. Die terug aan het net geleverde stroom wordt weg gestreept tegen de stroom, die we ’s avonds gebruiken. Daarmee verdienen eigenaars van zonnepanelen dus flink wat geld. Over die zelf geproduceerde stroom wordt geen belasting geheven. Dat komt overeen met de groenten en snijbloemen, die we in onze moestuin telen.

Het probleem is, dat de energieleveranciers kosten hebben vanwege die zonnestroom. Ze moeten de aan het net geleverde stroom nauwkeurig meten, administreren en verrekenen met hun klanten. Die kosten verrekenen ze door de prijs van de stroom wat hoger te maken. Zo betalen mensen zonder zonnepanelen mee aan de kosten van de aan het net geleverde stroom van zonnepanelen. Daarom roepen ze alsmaar, dat die salderingsregeling moet worden afgeschaft. Daar zit iets in. De kosten zouden voor rekening van de bezitters van zonnepanelen en ook wel van de energieondernemingen moeten komen. Niet iedereen kan zonnepanelen aanschaffen. Ze wonen in een flat of in en huis , dat geen geschikt dak heeft of ze kunnen het financieel niet aan. Dan is het niet eerlijk, dat ze voor hun elektriciteit een wat hogere prijs moeten betalen.

Anderzijds is het helemaal afschaffen van de salderingsregeling ook niet eerlijk. Dan krijgen de energiemaatschappijen gratis stroom, die ze aan hun klanten kunnen leveren.

Die salderingsregeling is er niet voor niets. Op al die daken met zonnepanelen wordt veel elektriciteit geproduceerd. Zo is er minder gas of zelfs steenkool nodig om de elektriciteitscentrales te laten draaien. Er wordt minder koolzuurgas geproduceerd en het broeikaseffect van al die CO₂ wordt wat minder. De opwarming van het klimaat wordt door al die zonnepanelen tegen gegaan. Door die opwarming smelt veel ijs. Daardoor stijgt de zeespiegel en voor ons land is dat heel belangrijk, want een groot deel ligt al onder of maar net boven de zeespiegel. Soms ben ik bang, dat onze kleinkinderen straks niet meer in de stad Utrecht kunnen wonen. Worden ze straks klimaatvluchtelingen? De mensen, die nu leven of in de jaren na 1850 geleefd hebben zijn mede verantwoordelijk voor de stijging van het broeikaseffect van de atmosfeer en het warmer worden van het wereldklimaat.

17^e Jssrgang. Nr. 790.

HOE GAAT PITER OMTZIGT VERDER?

Zonder de twintig Kamerzetels van Nieuw Sociaal Contract (NSC) is een rechts kabinet niet mogelijk. Toch beweren onderzoekers van de publieke opinie, dat een meerderheid van de NSC-kiezers dat wil. Maar de wat beter geïnformeerde NSC-fractie in de Tweede Kamer voelt er weinig voor met de PVV in een kabinet te gaan zitten. Volgens de NSC-statuten mag de Tweede Kamerfractie daarover beslissen. Maar ja, de PVV wist een kwart van de kiezers aan zich te binden en werd zo de grootste partij. Dan wordt het moeilijk de huidige PVV buiten te sluiten. Toch zijn daar veel redenen voor.

De PVV is geen echte politieke partij. Behalve Geert Wilders kent de partij geen leden. Een verkiezingsprogramma en een kieslijst wordt niet vastgesteld door een ledencongres. Er is geen ledencongres, want er zijn geen leden. Geert bepaalt in zijn eentje het partijprogramma en de kieslijst. Als ik bij de PVV zou horen, zou ik dat volkomen onacceptabel vinden.  Een kamerlid is wettelijk vrij om zelf zijn stem te bepalen. Weliswaar kennen de fracties de zogenaamde fractiediscipline, maar als er een goede reden voor is, mag een kamerlid daarvan afwijken.

Ik zou het zeer kwalijk vinden als Geert Wilders inderdaad minister-president wordt. Dan krijgt hij zitting in de Europese Raad, de vergadering van regeringsleiders van de lidstaten. Die neemt uiteindelijk de besluiten over wetsvoorstellen en andere belangrijke zaken, zoals bijvoorbeeld de steun aan Oekraïne. Wilders schijnt een vriendje van Poetin te zijn. Hoe staat hij dan tegenover hulp aan Oekraïne? Als Minister-President krijg je ook de beschikking over allerlei geheime NAVO-informatie. Is dat in het geval Wilders wel vertrouwd? De EU heeft ook besluiten genomen over de beveiliging van de buitengrenzen. Dat is een kolfje naar zijn hand voor Geert. Zijn houding tegenover buitenlanders, die naar Nederland komen is zeer afwijzend. Daarin toont hij zich zeer on-Nederlands. Ons land kent een eeuwenlange traditie van toevluchtsoord te zijn voor hen, die om hun geloof werden vervolgd. Godsdienstvrijheid is in onze Grondwet opgenomen. Ook al zou Wilders al zijn anti-Islamitische ideeën opgeven, dan vertrouw ik hem voor geen cent.

Voldoende redenen voor het NSC om liever niet samen met Wilders regeringsverantwoordelijkheid te dragen. Hij gaf als reden om niet meer bij de gesprekken te komen, dat stukken over mogelijke financiële tegenvallers bij alle ministeries zo laat ter beschikking kwamen. Daarover wordt nogal laconiek gedaan. Mogelijk terecht. De werkelijke redenen zijn allerlei bezwaren tegen de PVV, maar dat zegt hij liever niet over een partij, die een kwart van de kiezers achter zich kreeg.

Toen ik las over een flink deel van alle Nederlandse gemeenten, die nog geen asielzoekers hebben opgevangen, vroeg ik mij af, waar die afkeer van buitenlanders toch vandaan komt. En ik dacht weer aan de NSB met de afkeer tegen Joden, die uiteindelijk in Duitsland tot de Holocaust leidde. Toen waren het de Joden. Nu zijn het de Islamieten. De deugd van naastenliefde is bij velen uit het pakket van Nederlandse waarden verdwenen , zo lijkt het. Het stemt mij niet tot vreugde. Ik ben ongerust over de toekomst van ons land.

17^e Jaargang, Nr.789.

EN HET GEBOORTECIJFER

In 1946 was er na de blijdschap over de bevrijding een forse geboorte piek en in de jaren daarna tot in de zestiger jaren bleef het geboortecijfer hoger dan in de jaren dertig. Die mensen zijn nu tussen de 57 en 77 jaar oud. Tussen 1971 en 1975 daalde het geboortecijfer in Nederland spectaculair. Er werden per jaar zo’n honderd duizend minder kinderen geboren.  Dat lage geboortecijfer is er nog steeds.

Neem aan, we hebben 10 paren. Dat zijn 20 mannen en vrouwen. Willen die zorgen voor voldoende opvolging, dan moeten ze samen 21 kinderen krijgen. Die ene baby meer is omdat er toch vaak een zuigeling jong sterft. Maar die tien koppels krijgen maar zestien of zeventien kinderen. Dat levert na zo’n twintig tot vijfentwintig jaar te weinig vervangende arbeidskrachten op.

Doordat er in Nederland al jaren te weinig baby’s geboren worden, moeten de bedrijven werknemers uit het buitenland aantrekken. Dat geldt voor tuinbouwbedrijven en voor fruittelers. De ervaren Nederlandse fruitplukkers zijn inmiddels te oud geworden. Het geldt ook voor de slachterijen. Voor de opslag van goederen en het vervoer worden ook vaak buitenlanders ingeschakeld.

Dat maakt het logisch, dat de vier partijen, die nu de mogelijkheid van de formatie van een rechts kabinet  bespreken het over dit onderwerp niet eens kunnen worden. De BBB wil arbeidsmigranten toelaten, want de landbouw vraagt erom en ook de VVD wil het bedrijfsleven graag draaiende houden ook al zijn daarvoor arbeidsmigranten nodig. PVV en NSC vinden, dat er juist minder arbeidsmigranten moeten komen.

Binnen die grote groep arbeidsmigranten bestaan nog enorme verschillen. Als ze willen werken in de fruitteelt, de tuinbouw in het Westland of de slachterijen moeten ze minstens geoefend zijn. Er is ook veel ongeschoold werk voor arbeidsmigranten. Maar dan hoor je plotseling de president van ASML in Veldhoven protesteren tegen de roep om minder arbeidsmigranten toe te laten. Bij ASML bestaat het personeel voor 40% uit buitenlanders, veelal kennismigranten. Zulke hoogwaardige bedrijven zijn er meer in Nederland. Denk ook aan de ziekenhuizen en de universiteiten en daarmee verbonden bedrijven en instellingen. Door de Brexit moest een EU geneesmiddelen bureau van Engeland verhuizen naar Amsterdam. Zo zijn er meer internationale instellingen met veel buitenlandse werknemers in Nederland gevestigd. Denk aan het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof in Den Haag. Eigenlijk zijn die rechters ook arbeidsmigranten.

Zouden er nog mensen zijn, die bij buitenlanders denken ”Die lui pikken onze baantjes in.” Ik vrees van wel. Veel mensen zijn bang, dat die lui die tijdelijk, bijvoorbeeld voor de oogst naar Nederland komen hier blijven, zich hier vestigen en het tekort aan woningen opdrijven.  Al die buitenlanders, ook asielzoekers doen een beroep op woonruimte. Het is een kwestie van politiek fatsoen, dat je bij de planning van de woningbouw ook met die vraag naar woonruimte rekening houdt. Gemeenten, die juist geen buitenlanders willen en daarom weinig bouwen, krijgen te maken met de spreidingswet. Nu moeten ze wel.

Nederland heeft een eeuwenlange geschiedenis als toevluchtsoord voor mensen die vanwege religie of politiek niet langer in hun thuisland kunnen blijven. Er kwamen Portugese Joden naar Nederland, Franse en Belgische protestanten, Duitse Lutheranen en zij verrijkten wetenschap en economie met hun kennis. Bedenk daarbij wel, dat de nationale grenzen vroeger van veel minder betekenis waren. Ik vermoed, dat heel wat kiezers op die vier rechtse partijen, die zo moeilijk doen en deden over migratie een of meer voorouders uit het buitenland hebben. Anders waren zij er niet geweest.

17^e Jaargang, Nr. 790.

WIE IS DE BOOSDOENER?

Vandaag herdenken we de Holocaust. Zes miljoen Joden werden in concentratiekampen als Auschwitz’ vermoord. Ze werden eerst vergast en hun lijken werden verbrand. Dagelijks rookten de schoorstenen. Mijn buren in Arnhem waren Joods. Op een dag waren ze weg. Het huis was leeg. Ze kwamen niet terug. Ik bezocht het herdenkingscentrum bij Kamp Westerbork in Drenthe. Daar hebben ze een register van alle 102.000 uit Nederland weggevoerde Joden. Jad Vashem is het Herdenkingscentrum bij Jeruzalem. Daar wordt een beeld gegeven van de Tweede Wereldoorlog en daarbij van de Holocaust. Ze hebben een register van alle zes miljoen vermoorde Joden. De Nazis waren zeer accurate boekhouders. Ook daar vond ik de naam Kruijer van onze joodse buren. Ik was diep onder de indruk.

Al voor de Tweede Wereldoorlog vestigden zich Joden in het Britse protectoraat Palestina. Ze kochten er grond en begonnen agrarische bedrijven op hoog niveau. Na de oorlog nam de vestiging van Joden enorm toe. Vaak was het illegaal. Toen de Britten uit Palestina weg gingen, riep men de onafhankelijke Joodse Staat Israël uit. Er werd hard gevochten. Veel Palestijnen gingen op de vlucht en werden opgevangen in kampen in de buurlanden. De Arabische staten hebben die gevluchte Palestijnen altijd in hun kampen laten zitten. Zo bleef het probleem willens en wetens bestaan.

Keer op keer werd Israël aangevallen. Elke keer hadden de aanvallers geen succes. Uiteindelijk kwam heel Palestina onder controle van Israël. In kleine gebieden kregen de Palestijnen zelfbestuur. Toen wij Jericho en een klooster hoog in de bergen bezochten mocht onze Israëlische gids niet mee. We kregen een Palestijn in de bus.

Een groot probleem zijn de nederzettingen, die Joodse kolonisten met veel geweld in de Palestijnse gebieden vestigen. Het land van de Palestijnen wordt geconfisceerd. De huidige Israëlische regering verzet zich er niet tegen. Er wordt beweerd dat zeer fanatieke Israëliërs eigenlijk de Palestijnen geheel willen verdrijven en Israël zo te vergroten tot geheel Palistina. De Palestijnen voelen zich in hun verzet daartegen veel te weinig gesteund door de wereld.

Die geringe aandacht voor het Palestijnse probleem was de eigenlijke reden voor die verschrikkelijke overval van 7 oktober 2023 vanuit Gaza. Hamas wist heel goed hoe hard de reactie van Israël zou zijn. Ze wisten, dat de burgers in Gaza vreselijk zouden lijden. Dat moesten ze er maar voor over hebben. Intussen vecht Hamas keihard door. Ik acht het onwaarschijnlijk dat Israël er in slaagt Hamas te vernietigen. Voor elke gedode Hamasterrorist staan er twee nieuwe strijders klaar. Zo gaat dat.

Hamas heeft er voor gekozen zich fors voor te bereiden op een oorlog met Israël. Wapens, munitie, raketten, drones en een enorm tunnelstelsel. Dat heeft hen veel geld en energie gekost. Intussen bleef de bevolking grotendeels afhankelijk van hulp van buiten en met name van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties. Het probleem blijft bestaan.

Hamas had ook een andere keus kunnen maken. Ze hadden de economie van het land kunnen opbouwen om zo de bevolking inclusief de vluchtelingen tot welvaart te brengen. Maar dat wil Hamas juist niet. Ze willen dat het Palestijnse probleem blijft bestaan. Ze willen haat tegen Israël. Ze willen niet in vrede samen leven. Zuid-Afrika had er beter aan gedaan Hamas aan te klagen wegens slecht bestuur en wegens het aanzetten tot haat tegen het Joodse volk. Ik ben benieuwd tot welke conclusie het Internationaal Gerechtshof uiteindelijk zal komen.

17^e Jaargang, Nr.789

WAARDOOR AL DIE VERSCHILLEN?

Er zijn flink wat gemeenten die nog nauwelijks of helemaal niet vluchtelingen hebben gehuisvest. Dat kan zijn doordat er geen mogelijkheden zijn om mensen te herbergen, maar vaak zijn er ook andere redenen. Men is bevreesd voor die vreemde mensen en men is bang, dat er narigheid van komt. Winkeldiefstallen, woninginbraken of aanrandingen. Hier in Odijk was er een mevrouw, die beweerde, dat zij ’s avonds haar hondje niet meer zou durven uitlaten. Die huisvesting voor enkele statushouders komt er overigens wel. Ik dacht toen: Die mevrouw moet maar vrijwilligster worden bij Vluchtelingenwerk. Dan is ze vlug van haar angst af..

Bij het Tv-journaal kwam naar voren, dat juist de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland en Noord-Brabant een veel kleiner aandeel in de opvang van vluchtelingen hebben, dan ze op grond van de regels zouden moeten hebben. Toen bedacht ik, dat juist in deze drie provincies de economie sterk groeit. Meer werkgelegenheid betekent tegelijk ook meer woningen nodig. Dan is de opvang van buitenlanders een extra lastige opgave. Denk aan ASML in Veldhoven met plotseling zo’n drieduizend monteurs meer nodig. Denk aan de windmolens op de Noordzee vanuit Rotterdam of aan het EU-bureau voor geneesmiddelen, dat in verband met de Brexit vanuit Engeland naar Amsterdam kwam.

Maar is dat waar? In het Science Park bij de Universiteit Utrecht komt werkgelegenheid voor 15.000 mensen. Maar in de stad Utrecht en de randgemeenten wordt volop gebouwd en Utrecht huisvest voldoende statushouders. Maar in Utrecht is GroenLinks-PvdA de grootste partij en niet de PVV of de VVD en dus wordt er gewoon hard gewerkt aan de opvang van vluchtelingen.

Ik moest er vanmorgen bij een oecumenische viering aan denken. Het Lucas- Evangelie vertelde het verhaal van de Barmhartige Samaritaan. Een man was op reis van Jeruzalem naar Jericho. Bij onze reis naar Israël leerden we dat gebied kennen: onherbergzame halfwoestijn met hier en daar een struik een afwisseling van heuvels en dalen. Daar werd die man door rovers overvallen. Lelijk toegetakeld lag hij daar langs de weg. Een priester kwam voorbij, maar hij liep met een boog om het slachtoffer heen. Zo ook een leviet, een tempeldienaar. Toen kwam er een Samaritaan. Hij waste de wonden met olie en verbond ze. Hij zette de man op zijn ezel en ging met hem naar een herberg daar langs die weg. Hij gaf de herbergier geld om voor de gewonde man te zorgen. Toen vroeg Jezus aan de Schriftgeleerde: Wie was nu de naaste van de gewonde man. Het antwoord was: Hij die hem barmhartigheid verleende. Dat was heel bijzonder, want Samaritanen waren niet geliefd bij de Joden. Zo leerde Jezus die Schriftgeleerde en ons, dat ook vreemdelingen, die op ons pad komen onze naasten zijn. Het is zo jammer, dat zoveel Nederlanders hun Christelijke wortels zijn verloren en die les van Jezus van Nazareth niet meer kennen.

Overigens is daar op die plaats nog steeds een herberg, nu met de naam De Barmhartige Samaritaan. Nu maar hopen, dat we spoedig weer het Heilige Land kunnen bezoeken. Die Israëliërs en Gazanen zijn elkaars naasten. Mogen ze dat echt gaan beseffen.

17^e Jaargang, Nr. 788.

HOUDEN WE HET VOL?

Het zal zo’n vijftien jaar geleden zijn, dat een goed ingevoerde parochiaan tegen me zei: “Over vijf jaar is het hier afgelopen.” Maar inmiddels draaien we nog steeds door. Veel vrijwilligers zijn overleden of wegens hoge leeftijd gestopt. Maar er zijn opvolgers gekomen. Er zijn nog steeds een aantal lekenvoorgangers. Er zijn twee koren, het Dames- en Herenkoor Vox Odicensis en het koor Multiple Voice met iets jongere mensen. Er zijn een aantal kosters en we worden tegenwoordig bij het binnen komen welkom geheten. Maar we maken ons wel bezorgd, want we zien weinig jongeren in onze vieringen. Dat komt ook doordat veel jongeren elders een opleiding volgen of al elders een baan hebben. Maar er vestigen zich ook veel jonge mensen in het dorp en in de uitbreiding Odijk West. Daarvan zien we maar weinig nieuwe ingezetenen tijdens de vieringen. Binnenkort gaan we ons daar samen over bezinnen. Dit stuk is bedoeld als een soort inleiding op die discussies.

Veel mensen lijden onder een geloofscrisis. Ze geloven niet in het bestaan van een God. Ze denken, dat er wel iets moet zijn. Het heelal en de wereld om ons heen kan er toch niet zo maar gekomen zijn. Er moet toch een oorzaak van ons bestaan zijn. Er moet toch “iets” zijn. Maar geloven in een persoonlijke God is weer heel iets anders. We geloven in een God, die voor ons zorgt, ons leidt en behoedt. Maar hoe moeten we ons God dan voorstellen? Dat is nu juist een probleem, want je een voorstelling maken van God is onmogelijk. Eigenlijk mag het niet. Als we het zouden kunnen, zouden we aan God gelijk gezien kunnen worden. We kunnen Gods werk alleen maar ervaren en dan moeten we ook nog geloven, dat het het werk van God is.

Toch komt het tamelijk vaak voor, dat mensen een “Godservaring” hebben. Midden in de natuur ervaren ze de schoonheid van de Schepping en zijn plotsklaps intens gelukkig.  Dat komt echt voor. Aan de Radboud Universiteit is een apart instituut, dat zich met Godservaringen bezig houdt en ze hebben het behoorlijk druk. Maar ja, al die twijfelaars zijn daarvan meestal niet op de hoogte. Het interesseert hen ook niet.

Vooral onder ouderen met herinneringen aan vroeger is er een grote weerstand tegen al die geboden en verboden van de Kerk. Mensen willen vrij zijn. Ze willen hun eigen weg door het leven bepalen, niet gedwongen worden. Vrijheid is hun ideaal. Zelfs politieke partijen hebben het woord vrijheid in hun naam. Maar ja, dat geeft wel problemen. Vooral mensen, die erg rijk zijn willen niets van die rijkdom afstaan. Van het lot van de armen in onze samenleving trekken ze zich niets aan. Naastenliefde en rechtvaardigheid behoren niet tot hun idealen. Of als mensen hun land ontvlucht zijn, omdat er mensen gemarteld worden als ze tegen het autocratische bewind zijn en als ze in Nederland een veilig heenkomen zoeken, dan zijn ze niet bereid om te zorgen voor voldoende huisvesting. Al die vluchtelingen zijn bepaald niet eerlijk over alle gemeenten verdeeld.  Ze roepen dan dat ze geen Islamieten naar Nederland willen halen, maar de deugd van gastvrijheid is hen zeer kennelijk volkomen vreemd. Tsja, maar Jezus van Nazareth heeft ons juist geleerd gastvrij te zijn en rechtvaardig en eerlijk.

Die Kerk is allesbehalve volmaakt. We denken dan onmiddellijk aan het kindermisbruik door priesters of kloosterlingen. Dat heeft lang kunnen bestaan doordat velen eenvoudige gelovigen zich niet konden voorstellen, dat zo’n heilige pastoor of frater of zuster, zich daaraan schuldig zou kunnen maken. Nu wordt er stevig en consequent tegen opgetreden. Wie kent niet de verhalen over pastores, die er een gelukzalig leventje op na hielden met heerlijke diners en veel wijn. En waarom mogen Rooms-katholieke priesters niet huwen, terwijl dit bij Anglicanen, Lutheranen, Oud Katholieken allemaal heel gewoon is?

Je ziet nu, dat er veel mensen zijn, die al die misstanden als argument gebruiken om de Kerk te verlaten. Zelf vind ik, dat het juist een reden moet zijn om in die Kerk keihard te werken aan het wegwerken van die misstanden. De boodschap aan die kerkverlaters en geloofstwijfelaars moet nu juist zijn, dat we ze nodig hebben om tot een betere Kerk te komen, waar mensen voor elkaar zorgen, zich het lot aantrekken van eenzamen en zieken en gehandicapten en armen. Dat gebeurt in onze geloofsgemeenschap ook volop, maar dat is bij velen volkomen onbekend. Dus we moeten deze boodschap ook aan iedereen luidkeels verkondigen. We moeten bij velen hun ongeloof proberen weg te nemen.

Gaan we het daarmee redden? Ik weet het niet. Ik weet wel, dat die mensen, die in 1946 begonnen met het sparen voor een eigen kerk en dat volhielden tot 1964 toen de kerk er echt kwam geen last hadden van twijfel Ze hielden vol. Ze zijn een voorbeeld voor ons. Vandaag en morgen en overmorgen.

17^e Jaargang, Nr. 787.

ER VALT DIT JAAR IETS TE GEDENKEN

Zestig jaar geleden was het 1964. In ons persoonlijk leven, maar ook in onze gemeenschappen gebeurde het een en ander. In september begon ik met per week achttien uur als docent Aardrijkskunde aan het Niels Stensen College in Utrecht. Ik zou dertig jaar werken aan het NSC tot ik gebruik kon maken van de DOP-regeling. Oudere leraren mochten vervroegd met een soort VUT/vervroegde uittreding, zodat jongere collega’s aan het werk konden. Als alles goed gaat ben ik dus 1 september 2024 dertig jaar uit het onderwijs, waar ik ruim veertig jaar in gewerkt heb.

Kort voordat ik aan het NSC begon was onze oudste dochter geboren. Die hoopt dus dit jaar zestig te worden.  Intussen ben ik dan negentig jaren jong.

In 1964 was ik leider van de oudere scoutingleden. Die heetten toen voortrekkers en ik was hun oubaas. Die namen herinneren aan de Boeren in Zuid-Afrika. Ik hoor ze nu niet meer. Een paar van mijn voortrekkers waren lid van de Arnhemband van de toen nog bestaande Katholieke Verkenners. Ze hadden met de band opgetreden in Odijk, waar een nieuwe kerk was ingezegend. Daarvan was de vroegere Arnhemse Kapelaan Hubert Bary pastoor. Na afloop hadden ze wat rond gewandeld in het toen nog heel kleine dorp. De mensen riepen hun naar binnen. Kom binnen. Dan krijg je koffie met gebak. Dat Odijk leek me een pracht dorp, al was ik er nog nooit geweest. Het betekent, dat onze H. Nicolaaskerk in september zestig jaar bestaat. Alle reden om een feestje te bouwen. Ze zijn al druk bezig een Feestcommissie op te richten.

Bij die kerk hoort een toren met bovenin een goed verlicht uurwerk. In Odijk weten we hoe laat het is. Dat uurwerk is een geschenk van de gemeente Odijk. Het aanbieden van dat cadeau was het laatste besluit van de kleine gemeenteraad van Odijk. Ik neem aan, dat het besluit genomen is in de opkamer van Restaurant Het Wapen van Odijk. Daar vergaderde de Raad van de Gemeente Odijk. Maar per 1 september werd de Gemeente Odijk samengevoegd met Bunnik en Werkhoven. De Gemeente Bunnik met de buurtschappen Vechten en Rhijnauwen en  de dorpen Bunnik, Odijk en Werkhoven bestaat dus dit jaar op 1 september zestig jaar. Het is een smalle langgerekte gemeente van Utrecht tot bij de watertoren tussen Werkhoven en Cothen. Daar begint de Gemeente Wijk bij Duurstede. Aan de noordzijde wordt de Gemeente Bunnik begrensd door de gemeenten Zeist en Utrechtse Heuvelrug. Aan de Zuidzijde liggen we tegen de Gemeente Houten aan.

De Gemeente Bunnik is een echte Kromme Rijngemeente. De Kromme Rijn was vroeger een hoofdtak van de Rijn. Dit deel van de Rijn verzandde steeds meer. In 1122 werd die Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede afgedamd. Het Rijnwater stroomde voortaan via de Lek naar de Noordzee.  De Kromme Rijn is een smalle rivier. Bij die rivier vind je een aantal kastelen Oud Amelisweerd en Nieuw Amelisweerd tussen Utrecht en Bunnik evenals Kasteel Rhijnauwen. In Bunnik kasteel Cammingha en bij Werkhoven Kasteel Beverweerd. Bij die kastelen horen weer fraaie landgoederen. Langs de Kromme Rijn vormt een jaagpad  een wandelroute tussen Utrecht en Wijk bij Duurstede.

De drie dorpen van de Gemeente Bunnik zijn in die zestig jaar flink gegroeid en op dit moment wordt er vooral bij Odijk flink gebouwd. In de gemeente Utrecht komt er veel werkgelgenheid bij en de mensen, die er werken willen er graag wonen. Zo is de Raad van de gemeente ook gegroeid van 15 naar 17 raadsleden. De Gemeente Bunnik heeft dus een woonfunctie, maar je vindt er nog veel agrarisch gebied en samen met de landgoederen en de Kromme Rijn vormt Bunnik een groene long voor de stad Utrecht. Al zestig jaar vervult Bunnik de taak van een recreatieve uitloop voor de mensen uit de stad Utrecht. Het lijkt mij goed bij het komend jubileum bij deze functies van de Gemeente Bunnik stil te staan.

17^e Jaargang, Nr. 786.

EN VOORUITBLIK

Als ik aan het jaar 2023 denk, krijg ik vooral het gevoel van veel narigheid. Doordenkend komen er ook vreugdevolle momenten naar voren. De vaste bezoekers hebben er veelal reeds in gedeeld. Ik verloor mijn enige zus. Ze was al zo’n vijf jaar bedlegerig. Voor haar was het bepaald geen pretje. Haar dood was als zo vaak een bevrijding. Toch is het leuk om een streekblad te ontvangen, waarin over haar een lovend artikel staat. Ik mag trots zijn op mijn zus Angèle.

Zo stierven hier in het dorp een aantal verdienstelijke mensen, waarmee ik vaak ben opgetrokken. Dan is de eerste, die ik noem Arda. Ze was jarenlang godsdienstlerares op de openbare school. Als er dan een kamp was met groep acht (toen nog de zesde klas), ging ze mee, net als mijn vrouw. Dat was genieten. Ze werkte ook mee aan het “Veertigdagenboekje”, een verzameling teksten ter overweging in de Vastentijd. Haar lidmaatschap van de “Coalitie voor de Mensenrechten” vond ik het meest bijzonder. Jarenlang was er in de Vredesweek in september een bijeenkomst onder het thema Mensenrechten. Ik vond dat altijd heel bijzonder. Arda was ook de vrouw, die met het idee van een Noodfonds Bunnik kwam. Soms kloppen mensen in nood aan bij de gemeente, maar die kan hen niet helpen. Ze vallen onder geen enkele regeling. Dan biedt het Noodfonds Bunnik een oplosing., De drie Caritas-afdelingen van de Rooms-Katholieke Geloofsgemeenschappen en de drie Diaconieën brengen de helft van het fonds bijeen en de gemeente de andere helft.

Tsja, en Jos Aben. Een eenvoudig man. We kenden hem vroeger als eierboer, die wekelijks bij zijn klanten eieren bezorgde. Daarna maakte ik hem mee bij volleybal en de laatste jaren bij het koffie drinken na de viering in onze H. Nicolaaskerk. Opeens was hij er niet meer.

Bij alle narigheid denk ik ook aan de vele oorlogen: Oekraïne, Gaza, Jemen, Soedan, Mali, Venezuela en van die kleine lokale conflicten, die maar zelden de krant halen. Ik dacht soms, dat er eindelijk een eind zou komen aan al die oorlogen. We gingen de zinloosheid begrijpen. Maar elke keer zijn er weer machtsbeluste idioten als Poetin en de Hamas-beweging, die weer beginnen.

Maar er waren ook leuke dingen. We vierden in mei de verjaardagen van mijn vrouw en mij samen en nodigden veel familieleden uit. Corona had het een paar jaar moeilijk gemaakt elkaar te ontmoeten. Het was mooi weer en zowel in de tuin als binnen was het reuze gezellig. Dan was er het familieweekend in het Lauwersmeergebied. Een groot succes, omdat iedereen zich voluit inzette En eindelijk maakten we kennis met die leuke vriendin van een kleinzoon. Een andere kleinzoon beëindigde zijn studie en ging zijn digitale baan vanuit Spanje uitvoeren.

En er waren twee jubilea. In 1972 nam ik het initiatief om een Scouting-groep in Odijk op te richten. Die bestond nu vijftig jaar. In 1997 hielp ik bij de oprichting van een lokale progressieve partij, Perspectief 21, waarin PvdA en GroenLinks samenwerken. In maart 1998 kwamen er vier leden van P21 in de Bunnikse Raad. De fractie groeide elke periode en vormt al jaren de grootste partij in de Gemeente Bunnik. We hebben twee wethouders naast een van D66. CDA en VVD vormen de oppositie. Best aardig, dat men landelijk ons goede voorbeeld heeft gevolgd.

En dan het jaar 2024. Wat staat ons te wachten. Vrede op aarde? Daar kunne we met Kerstmis alleen maar over zingen. Een nieuwe regering? Als het een vier-partijen-regering wordt, dan is het voor links vast verdienstelijk oppositie te voeren.

In Odijk vieren we in 2024 het zestigjarig bestaan van onze H. Nicolaaskerk. Die werd door de toenmalige veel kleinere groep Katholieken met jarenlang sparen zelf opgericht. Dat valt zeer te bewonderen.

En als ik het vol houd, dan hoop ik in het jaar 2024 de negentigjarige leeftijd te bereiken. Dat is echt iets om op vooruit te blikken.

17^e Jaargang, Nr. 785.

OF FIJNE FEESTDAGEN?

Bij een club van mijn vrouw werd het traditionele Kerstdiner opeens het Eindejaar diner. Christelijke feestdagen worden door sommige mensen dood gezwegen. Kerstkaarten laten kerstbomen zien en Kerstmannen en elanden en arresleden, maar niets van het echte Kerstgebeuren, de geboorte van Jezus in een grot, die door de herders als stal werd gebruikt, want in de herberg was voor Maria en Jozef geen plaats meer. Dan doet mij dat denken aan de actualiteit. Voor vreemdelingen is in Nederland geen plaats meer. Het doet mij ook denken aan Kerstmis 1944. Alle Arnhemmers waren door de Duitse bezetters uit huis en haard verdreven . De stad werd door hen tot krijgsbuit verklaard. Er zijn stiekem gemaakte foto’s van Duitse vrachtwagens, die meubels en andere waren uit huizen slepen, want er zijn in Nazi-Duitsland tekorten.

Toch vierden de Katholieke evacuees (zo werden vluchtelingen toen genoemd) in een protestant wijkgebouw Samuel de Nachtmis. Pater Picard M.S.C. was daar onze zielzorger. Later was hij op het Katholiek Gelders Lyceum onze godsdienstleraar. Maar als ik nu aan een jonge vrouw vraag of ze weet wat we met de feestdagen  en nu Kerstmis vieren blijft zij het antwoord schuldig. Is dat de schuld van de buitenlanders? Nee, we zijn zelf de schuldigen, die onze cultuur om zeep helpen. Het is niet alleen de kennis van het christelijk geloof, die verloren gaat, ook allerlei christelijke opvattingen gaan verloren. Want die Jezus van Nazareth, waarvan de wereld morgen de geboorte viert leerde ons om vreemdelingen zonder huis gastvrij bij ons op te nemen. Je kunt het allemaal terugvinden in de verhalen over Jezus in de vier evangeliën in het Nieuwe Testament van de Bijbel.

Ook al ben je helemaal niet godsdienstig, je kent vast wel het gezegde “Doe het kwaad , dat u geschiedt, ook aan een ander niet”. Eigenlijk komen al die gedragsregels daarop neer. We kunnen best weer opnieuw vluchteling worden en dan hopen we elders goed opgevangen te worden. Ondenkbaar? Als die zeespiegelstijging flink hoger uitpakt dan we nu berekend hebben en Laag Nederland moet vluchten, dan is het al zover. Ook al duurt het nog lang, het is best mogelijk. Ik lees pessimistische verhalen over de kwade bedoelingen van Vladimir Poetin. Moeten we straks vluchten voor de Russen?

Gelukkig zijn er nog veel goede mensen in Nederland. Ze werken als vrijwilliger bij een voedselbank. Ze werken als vrijwilliger bij vluchtelingenwerk/Taalmaatje en leren buitenlandse vluchtelingen goed Nederlands spreken en verstaan. Of werken bij de Zonnebloem of het Rode Kruis en bezoeken regelmatig eenzame mensen of organiseren gezellige bijeenkomsten. Er zijn in Nederland heel veel vrijwilligers en ze doen allemaal heel goed werk  zonder er voor betaald te krijgen. Ze volgen het goede voorbeeld van hun ouders. Het is een kwestie van goed opvoeden. Maar lukt dat nog in het ik-tijdperk? Wat moet een kind met ouders, die er de kantjes vanaf lopen?

Kerstmis is ook een moment van bezinning. Hoe is het  afgelopen jaar met Nederland gegaan. Wat vind ik van de uitslagen van de verkiezingen voor de Tweede Kamer? Hoe denk ik over 2,5 miljoen mensen die op een partij hebben gestemd, die niet veel op heeft met vreemdelingen? Hoe doet mijn woongemeente het bij de woningbouw? Komen er voldoende  (minstens 30%) sociale huurwoningen bij? Doet mijn woongemeente haar best om vluchtelingen op te vangen? Wat vind ik van mensen, die zo tegen vreemdelingen opvang te keer gaan? Oei wat een moeilijke vragen. Maar een Zalig Kerstfeest komt er niet vanzelf. Daar moeten we met zijn allen hard aan werken

17^e Jaargang, Nr. 783.

EEN STERFTEOVERSCHOT  EN TOCH GROEI

Nederland is een van de dichtst bevolkte landen van Europa en toch blijft het aantal inwoners maar toenemen. Ik ken jonge mensen, die vinden, dat ze daarom geen kinderen willen krijgen. Een lager aantal inwoners zou ons land een prettiger leefklimaat geven.

Er worden in Nederland al vanaf 1975 zo weinig kinderen geboren, dat er op den duur een bevolkingsdaling gaat optreden. Per vrouw worden gemiddeld
1,5 tot 1,7 kinderen geboren. Voor een constante bevolking zijn gemiddeld 2,1 kinderen per vrouw nodig. Er waren nog veel ouderen, maar die zijn nu vrijwel allemaal met pensioen.  Daardoor treden er flinke tekorten op de arbeidsmarkt op. Vooral in het onderwijs en de zorg zijn die tekorten zorgwekkend. In andere sectoren zijn ook tekorten, maar die worden door buitenlanders opgevuld. Er wordt in veel sectoren Engels gesproken, maar juist in het onderwijs en in de zorg is het wenselijk dat mensen Nederlands spreken en verstaan. Het gemopper over de vele arbeidsmigranten is dus dwaas. Die mensen zijn heel hard nodig en het bedrijfsleven heeft dat dan ook duidelijk laten blijken.

Tsja, maar die mensen moeten ook ergens kunnen wonen en dus zijn gemeenten actief bij het zoeken naar oplossingen, bijvoorbeeld door flex-woningen in mijn eigen gemeente Bunnik en onze buurgemeente Houten. Je daartegen verzetten is dus erg dom. Veel arbeidsmigranten gaan na een tijd weer terug naar hun eigen land. Ze hebben met de hoge lonen in Nederland flink gespaard om in hun moederland een eigen huis te kunnen bouwen. Maar er zijn ook arbeidsmigranten, die zich definitief in Nederland vestigen. Dat bijna voortdurende vestigingsoverschot maakt het sterfteoverschot onder de oorspronkelijke Nederlanders meer dan goed. Zo blijft het aantal inwoners toenemen.

Ik moet nog zien, dat de huidige vier partijen inderdaad zover komen, dat ze een regering kunnen vormen met het daarbij horende coalitieakkoord. Het zou heel dom zijn, wanneer daarin wordt afgesproken het aantal arbeidsmigranten fors te beperken. De tekorten op de arbeidsmarkt zouden ernstige schade aan onze economie toebrengen.

17^e Jaargang, Nr. 782.