Archive for december, 2017

Een confronterend avondje uit

zaterdag, december 9th, 2017

NASRDIN DCHAR IN DAD

De Gouden Kalf winnaar Nasrdin Dchar filosofeert in een solovoorstelling op indrukwekkende wijze over het vaderschap. We kennen de problematiek van de afwezige vader, die in Nederland werk heeft gevonden en het geld verdient voor zijn gezin in Marokko. Kinderen worden er geboren, terwijl vader er niet bij is. Als het gezin ook naar Nederland komt, worden ook hier nog kinderen geboren. Zijn die kinderen Nederlanders of Marokkanen? Dchar geeft tijdens de voorstelling een soort antwoord. Daar waar je geboren bent is jouw thuis.

Dchar laat ons kennis maken met de levensomstandigheden van de kleine boeren, die in de hitte zwoegen om wat graan te verbouwen. Ze komen niet tot welvaart en ze wonen in een soort eenkamerhut. Daar worden kinderen geboren en de vader geeft de cultuur en de levenswijsheden steeds weer door aan een volgende generatie. Zo zien we hoe thee gezet wordt in de zilveren theepot en hoe hij van een meter hoog de thee in kopjes schenkt. Zo hebben we het in Marokko ook gezien.

Dchar groeit op in Steenbergen en de familie is het enige gastarbeidersgezin in het dorp. Hij zit op voetbal en heeft daar ook zijn vriendjes. Maar dan komt Steenbergen jaren later in het nieuws als de bewoners zich verzetten tegen de komst van een Azc. Ze zijn tegen, behalve een dappere vrouw. Zij heeft het geweten. Heel Nederland heeft het geweten. Hoe reageren de vroegere voetbalvrienden? Het is een spannende en confronterende episode in de voorstelling.

Steeds speelt zijn aanstaande vaderschap een rol. Het komt steeds dichterbij. Hoe gaan hij en zijn westerse vrouw het kind noemen en het later opvoeden? Is het kind Nederlands of Marokkaans? Wat is het vaderland van dit kind? Heel bijzonder is, dat hij bij de geboorte aanwezig is. Dat is niet de traditie in Marokko en zijn vader was vaak afwezig, zelfs toen zijn eerste kind, een dochter geboren werd. Pas maanden later zag hij het miesje voor het eerst.

 Heel knap is ook hoe hij steeds van rol wisselt. Als hij zijn vader speelt heeft hij een mutsje op en zijn voetbalvriend spreekt het Steenbergense dialect. Soms is er een andere kleur licht of wordt het licht helderder. Toneeltechnisch is het een feilloze voorstelling. Mooi is ook wanneer hij met het publiek in gesprek gaat.

We waren alle drie diep onder de indruk van de voorstelling. Je wordt aan het denken gezet. Er wordt een standpunt van je gevraagd. We leren elkaar kennen. Het stuk is een bijzondere bijdrage aan een multiculturele samenleving, die er nu eenmaal is of we dat willen of niet. Maar zoals zo vaak zullen de mensen, die het het hardst nodig hebben niet komen. Ze weten niet wat ze missen.

Jaargang 10, Nr. 489.

Mag Zwarte Piet zwart blijven 2

vrijdag, december 1st, 2017

De Derde reactie van Ron Johanna en mijn commentaar

 

Het is een zeer uitgebreide reactie in een aantal punten. Op elk punt reageer ik cursief. Zo hoop ik tot beter wederzijds begrip te komen. John Jorna

 

Je eerste drogredenering is Blaming The Victim: “ze lokken zelf racistische reacties uit”. Je zult zelf ook hebben kunnen constateren, dat sinds de discussie in alle hevigheid is losgebarsten het aantal racistische bejegeningen is toegenomen. Mensen zijn boos. De echte racisten onder de witte inwoners zien hun kans schoon er nog een schepje bovenop te doen. Ik ben tegen al die racistische uitlatingen en zoek de dialoog.

 

Je tweede drogredenering is de incorrecte aanname dat anti-raciale-karikatuur-activisten niets doen of uitspreken tegen discriminatie op de arbeidsmarkt, racisme bij de politiemacht, het antivluchtelingen-beleid van Fort Europa, etc. Ik ben blij dit te lezen, maar helaas was mij dat tot nu toe niet opgevallen. Wel weet ik, dat de discriminatie op de arbeidsmarkt zich vooral richtte tegen Marokkanen en Turken en opmerkelijk weinig tegen Surinamers. Ik ben bang, dat het door het actie voeren erger wordt. Hartstikke fout natuurlijk.

 

Denk er maar over na: er is juist een samenhang tussen de raciale karikaturen (van “ze zijn dom” tot en met “ze komen islamiseren”) en alle vormen van discriminatie en racisme. Actieve tegenstanders van het ene zijn daarom juist heel vaak ook actieve tegenstanders van het andere. Ik hoop niet, dat je mij verdenkt van dit soort vooroordelen en welke vorm van discriminatie dan ook. Die heb ik nu juist altijd bestreden.

 

Je derde drogredenering is: irrelevante geschiedenis. Je kijkt niet naar hoe Zwarte Piet vandaag wordt gebruikt, maar hangt alles op aan een mooie historische oorsprong. Terwijl zwarte kinderen vandaag op school worden geïsoleerd en gepest, en vandaag het idiote beeld over zwarte mensen wordt versterkt, grijp jij terug naar een glinsterende oorsprongfantasie over een dappere bisschop van Myra en Europese mythes en sagen. Maar oorsprong doet er niet toe. Nog los van het feit dat de oorsprongverhalen zeer betwist worden door serieuze historici, is elk oorsprongverhaal voor vandaag gewoon irrelevant. Helaas voor de zwarte mens bepalen die legenden rond de H. Nicolaas wel het beeld van de goedheiligman en zijn medewerkers. De Sinterklaastraditie is ons zeer dierbaar. Die medewerkers worden evenals Sinterklaas met alle égards behandeld. Kinderen zijn heel beleefd tegenover Zwarte Piet. Hoe de Zwarte Piet zijn (of haar) rol invult is sterk van hem (of haar) afhankelijk.. Daar gaat wel eens iets fout: krom praten, onnozel doen. Men denkt dan grappig te zijn. Ik heb op meerdere wijze ervaring.

 

Ga je zwarte kinderen vertellen dat ze vandaag gepest mogen worden want de oorsprong van vroeger was zo mooi? Nee. Die gele untermensch-sterren die Joden opgeplakt kregen zou je toch ook niet legitimeren met een mooi oorsprong verhaal over een koning David? Gelukkig is de houding van christenen tegenover de Joden sterk veranderd. Op de kleuterschool heb ik nog meegemaakt, dat de non het verhaal over lijden en dood van Jezus zo vertelde, dat de Joden de schuld kregen. Kleine Johnnie werd erg boos op de Joodse buren. Dat was kort vóór WOII.

 

Je vierde drogredenering is: woorden in de mond leggen. We zeggen niet dat mensen racisten zijn. We zeggen dat Zwarte Piet racistisch is. We zeggen dat het een raciale karikatuur is. Dat het pijn doet vandaag. Het versterkt, bewust en vaak onbewust, het denigrerende beeld over zwarte mensen. De narigheid is, dat wij wel erkennen, dat een deel van de zwarte mensen dat zo voelen, maar dat de meeste witte mensen vinden, dat de actievoerders die raciale karikatuur op Zwarte Piet geplakt hebben. Wat een onzin zeggen we tegen elkaar. Als Zwarte Piet wordt afgeschaft verdwijnt het racisme en de discriminatie echt niet.

 

We zeggen niet dat de mensen die Zwarte Piet hebben gevierd racisten zijn. We zeggen dat die mensen te weinig hebben gehoord hoe vreselijk naar het slavernijverleden van Nederland is. We zeggen dat die mensen te weinig horen hoeveel racisme en discriminatie er is buiten hun witte voordeur. Velen wisten aanvankelijk niet dat die raciale karikatuur niet oké was, omdat ze zijn opgegroeid met een vrolijk gevoel erbij en zelf de gevolgen niet ondervonden. Als docent aardrijkskunde heb ik uitgebreid les gegeven over de driehoekshandel Nederland – West Afrika –Amerika.. Over de slavenschepen. Over de plantages. Over het rassenprobleem in de VS. Maar ook over de Ashanti, die elk jaar weer oorlog voerden en de krijgsgevangenen als slaven verkochten. Maar ja, dat was op Havo en Vwo en een beetje op de Mavo. Kinderen vergeten veel. Ook vandaag nog probeer ik het racisme en elke vorm van discriminatie te bestrijden.

 

Het is natuurlijk pijnlijk om er nu achter te komen dat dat helemaal niet oké was. Dat snappen we heel goed. We noemen gewone mensen niet racisten. We noemen het raciale beeld racistisch. Het lijkt misschien zo, maar er ontstaat een beeld van de witte mensen als slavenjagers en slavenhouders en de zwarte mens als slaaf. Er waren ook witte slaven en zwarte slavenjagers en zwarte slavenhouders.

 

Maar als je dit eenmaal weet en toch bewust ervoor kiest om de racistische karikatuur door te zetten, ja, zelfs te promoten, dan kies je voor racisme. Dan zullen we hun voortaan ook racist noemen. Maar daar begonnen we niet mee. We begonnen met begrip en wilden een redelijk gesprek. Maar dat wordt ons nauwelijks toegestaan. Wat zou het mooi zijn als de figuur Zwarte Piet de witte kinderen zou leren hoe aardig en slim en lief en vrolijk zwarte mensen kunnen zijn. Helaas is door alle strijd dit een gepasseerd statio0n. Die onzin van roetveegpieten en regenboogpieten is evenmin de goede weg. De Sint hoort in de toekomst geholpen te worden door keurig geklede witte pages. Tegen racisme en discriminatie zal het niet helpen, maar de ergernis over deze racistische karikatuur wordt tenminste weggenomen.

Jaargang 10, Nr.488.