Archive for november, 2020

Polen en Hongarije

zondag, november 22nd, 2020

HOE GAAN DEZE VARKENTJES GEWASSEN WORDEN?

 

Deze twee landen staan bekend wegens hun groot gebrek aan rechtsstatelijkheid.Tot de laatste verkiezingen voor het Europese Parlement zat Judith Sargentini in de Groene fractie van het Europees Parlement. Namens het Europees Parlement onderzocht zij de situatie van de Hongaarse staat  en bracht daarover een vernietigend rapport uit, dat met een grote meerderheid door het Europees Parlement werd aanvaard. In Brussel werd zij toegejuicht, in Boedapest konden ze haar wel vreten. Een andere Nederlander, Eurocommissaris Frans Timmermans  speelde een grote rol in Polen. Het lijkt wel of Brussel eenzelfde rol gaat spelen als voor die Wende de Sovjet Unie. Dat is een buitengewoon zwaar verwijt, gezien de jarenlange onderdrukking door de communisten van de Poolse vrijheid. De Polen er echt onder krijgen lukte nooit. Daarbij speelde de Rooms-Katholieke Kerk een belangrijke rol. In de loop der eeuwen was het de Kerk, die zorgde voor eenheid, zelfs toen Polen was opgedeeld in een Russisch, een Oostenrijks en een Duits deel.

Waar gaat het nu om in Polen? De zeer rechtse regering wil allerlei burgerrechten terugdraaien, maar stuit daarbij voortdurend op het verzet van de rechterlijke macht. Ze verwijten de rechters, dat ze na de val van het communisme zijn blijven zitten, maar in werkelijkheid passen de rechters gewoon de wet toe. Dus wilden de Poolse regering die rechters kwijt door ze vervroegd met pensioen te sturen en in hun plaats politieke vrienden te benoemen. De politiek hoort geen rechters te benoemen, want rechters horen onafhankelijk te zijn overeenkomstig  het principe van de Scheiding van Machten. Een ander punt is de aanscherping van de abortuswetgeving. Het plan leidde tot grote demonstraties. Het merkwaardige is, dat deze conservatieve regering wel steunt op een meerderheid – samen met een kleine nog rechtsere partij – die bij eerlijke verkiezingen is verkregen. De grote invloed van de Kerk speelt daarbij een rol.. Ik vrees, dat deze bemoeienis van de Kerk met de politiek tot een groeiende onkerkelijkheid zal leiden. De Poolse kerkleiders zijn te autoritair om hun manier van optreden te veranderen.

Ook in Hongarije steunt de regering op een meerderheid bij democratische verkiezingen verkregen. Maar ze willen het verzet van de oppositie breken. Daarbij worden alle media in hun vrijheid aangetast, zodat de stem van de oppositie niet meer wordt gehoord. Een onafhankelijke Universiteit bekostigd door een Hongaarse miljardair Soros werd uit de het land verdreven. Daarnaast is er het verwijt van grootschalige corruptie, waarbij ook Europees geld gemoeid is.

Het gebrek aan rechtsstatelijkheid is de andere regeringsleiders van de EU een doorn in het oog. Allerlei procedures helpen maar niet. Nederland kwam met een plan. Samen met andere landen wilden we alleen instemmen met  de meerjarenbegroting van de EU en met het Europees Herstelfonds als aan het uitkeren van subsidies uit de begroting of uit het Herstelfonds de voorwaarde werd verbonden, dat de ontvangende lidstaat de principes van de rechtstaat respecteert. De kans is dan groot, dat Polen en Hongarije niet meer voor subsidies in aanmerking komen.

Nu weigeren Polen en Hongarije met daarbij nu ook Slovenië goedkeuring te verlenen aan de meerjarenbegroting en het Europees Herstelfonds, zolang die voorwaarde van rechtsstatelijkheid gehandhaafd wordt. Zelf hebben ze het geld ook heel hard nodig, maar ze tonen zich tot nu toe heel hardnekkig. De zoveelste crisis in de EU terwijl we midden in een Coronacrisis en in de daaruit voortkomende economische crisis zitten. Wat te doen?

Naar mijn mening zeker niet toegeven. Dan komt er een noodbegroting van ongeveer één derde van de normale begroting, waaruit de lopende uitgaven worden betaald. We hebben in de Europese geschiedenis genoeg lessen geleerd waartoe aantasting van de rechtsstaat kan leiden. Voor Spanje, Italië en Griekenland geeft dat wel een enorm probleem. De crisis slaat daar hard toe. Ze hebben die Europese subsidies  heel hard nodig. Het zou goed zijn als een aantal rijke landen alvast geld naar de EU overmaken om die drie landen alvast een voorschot te geven. Ik hoop maar, dat dit in verband met de Europese regels mogelijk is. Dat gedoe in Polen en Hongarije moet nu echt stoppen. We zijn niet alleen samen de EU om de voordelen voor de economie. We zijn ook een waardenunie en daarmee een voorbeeld voor de gehele wereld.

13e Jaargang, Nr. 642.

Loyaliteit

zondag, november 15th, 2020

WAT TE DOEN ALS TWEE LOYALITEITEN STRIJDIG ZIJN?

 

Loyaliteit is een prachtig begrip. Lees wat de dikke Van Dale erover schrijft; “trouw aan aangegane verbintenis of hetgeen waartoe men door zijn positie verplicht is, zonder achterhoudendheid.”

Als ik mij afvraag naar wie ik loyaal ben of in ieder geval hoor te zijn wordt dat iets als een gewetensonderzoek. Loyaal ben je naar je partner, naar je kinderen en kleinkinderen en naar de rest van de familie. Je bent loyaal naar je buren en naar je dorp of in de stad je wijk of je buurt. Geldt die loyaliteit ook naar de hele gemeente of de provincie en je land? Ik vind van wel. Ik voel zelfs een zekere loyaliteit naar de Europese Unie. Die loyaliteit houdt ook in, dat je je verantwoordelijk voelt voor de ander, dat je iets voor die ander over hebt. Je hebt echter veel meer verbintenissen in je leven. Je bent loyaal naar je werk. In mijn geval was dat een school. Als docent was ik loyaal naar mijn leerlingen en ik voelde een sterke verantwoordelijkheid voor hun resultaten en ook voor hun leven. Voelden ze zich gelukkig? Voelden ze zich thuis in hun klas? En natuurlijk voelde ik een sterke loyaliteit naar mijn collega’s en die voel ik nog steeds al ben ik al ruim 26 jaar uit het onderwijs. Zo kun je loyaal staan tegenover de AOb, de Algemene Onderwijsbond en naar GroenLinks waarvan ik vanaf het begin in 1989 lid ben. Je kunt  allerlei verenigingen opnoemen. Ben ik voor winkels een loyale klant? Ben ik bij artsen een loyale patiënt?

De trouwe (loyale) bezoekers van dit weblog weten het wel. Met de Rooms-Kake Kerk heb ik een bijzondere band. Die had ik al in Arnhem, maar sinds ik vanaf 1967 in Odijk woon, ben ik altijd actief geweest in de H. Nicolaaskerk. Toen ik als baby gedoopt werd, had ik daar geen enkel benul van. Maar als twaalfjarige werd ik gevormd en daar hoort een belofte bij. Je bent dan oud genoeg om te beseffen, dat je nu trouw belooft. Voor mij is trouw aan een gegeven woord vanzelfsprekend. Ik voel mij verantwoordelijk voor mijn geloofsgemeenschap, maar evengoed voor de veel grotere parochie en voor ons aartsbisdom en voor de wereldkerk. Vanuit dat verantwoordelijkheidsgevoel ben ik ook heel kritisch, want die kerk heeft dat hard nodig. Ik laat die kerk liever niet alleen maar aan de ambtsdragers over. Ik merk wel, dat dat besef bij velen nog ontbreekt. Bij onze protestante zusters en broeders is dat wel anders. Ik benijd ze.

Maar zo kom je vanzelf ook bij het mijns inziens toenemend gebrek aan loyaliteit. Veel mensen vragen zich af of ze ergens iets aan hebben. Zo niet, dan worden ze geen lid. Ze vragen zich minder vaak af of ze iets voor een ander kunnen betekenen. Het eigenbelang staat voorop en verder niets. Daar gaan gemeenschappen aan kapot. Het maakt een dorp minder leefbaar en hoe fijner het leven in een dorp of een wijk is, hoe meer belangstelling er is voor het kopen van een huis. Om maar weer even bij dat eigenbelang terug te komen.

Loyaliteit heeft net als solidariteit altijd iets wederzijds. Heel mooi zie ik dat in deze Coronatijd. Voor ons ouderen is winkelen in een drukke supermarkt niet zo aan te bevelen. Die wederzijdse loyaliteit komt dan tot uiting in het aanbod van jongere buren om voor ons boodschappen te doen. Het protest tegen de Coronamaatregelen roept terecht veel ergernis op. Dat heeft nu echt helemaal niets met aantasting van de vrijheid te maken maar met bescherming van onze levens. Niemand is vrij om door besmetting andermans dood te veroorzaken.

Ik stuitte op dit onderwerp door een artikel in het AD, waarin mensen geïnterviewd werden over de mogelijkheid en zelfs de wenselijkheid van de annexatie van de gemeente Bunnik door de grote slokop Utrecht. Er is geen optimale grootte voor een gemeente. Sommigen beweren, dat een gemeente minstens 45.000 inwoners moet tellen. Dan kunnen voldoende deskundige ambtenaren worden aangetrokken. Vaak zijn dat plattelandsgemeenten met meerdere dorpen. Het wordt dan veel ingewikkelder om aan alle dorpen echte aandacht te schenken. Een gemeenschapsgevoel ontstaat dan veel moeilijker. Dat is zelfs in de gemeente Bunnik een probleem. De drie dorpen verschillen sterk van karakter.  Met andere gemeenten in de omgeving heeft men de oplossing gezocht in intergemeentelijke samenwerking. De bevolkingsomvang kan dan goed worden afgestemd op het onderwerp van de samenwerking. Ik hoor daar geen klachten over.

In het artikel kwam een vroegere wethouder van de gemeente Bunnik aan het woord. Hij toonde zich voorstander van schaalvergroting. Hij is nu “strategisch adviseur” van de gemeente Utrecht. Hij zou zo maar kunnen adviseren om Bunnik maar te annexeren. Maar van hem mag verwacht worden, dat hij als inwoner van het dorp Bunnik en als voormalig wethouder loyaal staat tegenover Bunnik. Dan hoor je de gekozen intergemeentelijke samenwerking te respecteren en je te onthouden van adviezen aan de gemeente Utrecht over de gemeente Bunnik. Dat is een kwestie van loyaliteit.

Als je erover nadenkt komt die strijdigheid van loyaliteiten meer voor. Ik mis bij fanatieke voorstanders van openbaar onderwijs vaak enige loyaliteit naar het bijzonder onderwijs op religieuze basis of op basis van pedagogische of onderwijskundige aanpak. Er wonen tientallen nationaliteiten in Nederland. Ze zijn inwoners van ons land, maar staan meestal nog loyaal tegenover hun moederland. Dat wordt moeilijk als vanuit hun moederland geëist wordt dat ze horen te protesteren tegen cartoons, waarin misstanden in de Islamitische wereld aan de kaak worden gesteld. Islamieten voelen zich dan beledigd, terwijl het bij ons bij de vrijheid van meningsuiting hoort. Een moeilijke keuze tussen de loyaliteit naar de Islam en de loyaliteit naar de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting in Nederland.

13e Jaargang, Nr. 641.

Joe Biden nieuwe president

zondag, november 8th, 2020

WAT EEN VERSCHIL

 

De poststemmen hebben de doorslag gegeven, maar wat was het spannend voordat die poststemmen aan de beurt waren. Zouden we nog eens vier ergerlijke Trumpjaren moeten doorstaan? Maar uiteindelijk won Biden, al wordt dat door veel Republikeinen en zeker door Trump nog niet erkend. Met alle juridische processen, zal hij wellicht wat kleine foutjes erkend krijgen, maar nooit genoeg om alsnog de verkiezingen te winnen. Biden begrijpt heel goed, dat hij compromissen zal moeten sluiten om ook maar iets te bereiken. De zetelverdeling in de Senaat is voorlopig nog niet duidelijk. Pas als er 50 democratische senatoren zijn zit het goed. Dan geeft de stem van vice-president Harris de doorslag.

De vier jaren met Trump hebben gezorgd voor een sterke verdeeldheid in het land. Je kon het merken tijdens de toespraak van Biden. Er waren geen enthousiaste reacties uit het publiek. Wel bij de toespraak van de nieuwe vicepresident Harris. Maar voor de VS en voor de rest van de wereld is de verkieing van Biden vooral positief. Minder politiek en economisch isolationisme, meer aandacht voor het klimaat, blijvende aandacht voor meer banen in het land, een betere gezondheidszorg en een betere aanpak van de Coronapandemie. Biden zal zich weer bij het Klimaatverdrag van Parijs aansluiten. Hij zal dus de winning en het verbruik van gas, aardolie en steenkool verminderen. Dat gaat bannen kosten, maar de energietransitie gaat weer veel banen opleveren.

Hoe zullen de populistische Trumpaanhangers reageren? Velen van hen zijn zelfstandigen met een eigen bedrijf, vooral in de landbouw. Kijk maar naar de rode kleur in het agrarische Midwesten op de kaart van de VS. Hoe kun je de aanhang onder industriearbeiders verklaren? In de VS kennen we het arbeiderskapitalisme. Velen bezitten een paar aandelen en willen dus, dat het met het bedrijfsleven goed gaat. Het economisch herstel na de kredietcrisis was al tijdens het Obamabewind begonnen en Trump heeft dat weten door te zetten. Dat succes leverde hem veel stemmen op. Hij was tegen immigranten, want die pikken de banen in. Hij was tegen internationale handelsverdragen, want de ingevoerde producten moeten in de VS zelf gemaakt worden. Trump had nauwelijks oog voor het belang van ontwikkeling overal in de wereld. Dat zijn allemaal mooie dingen voor populisten, die vooral het ikke-ikke-denken in het vaandel voeren. Daarbij komt, dat de VS met het vrije wapenbezit vanouds nogal gewelddadig zijn en zo zien we het beeld van de Trumpaanhang voor onze ogen verschijnen.

Dat is een enorm verschil met Biden. Ik wist het niet, maar ik las een bijzonder mooi stuk van Nathalie Righton in de Volkskrant. Ze vertelde over de verkiezingsdag. Biden begon die dag met het bijwonen van de H. Mis in zijn parochiekerk. Later las ik, dat hij zich vooral laat leiden door de Katholieke Sociale Leer. Die is vooral neergelegd in de sociale encyclieken van opeenvolgend pausen. Een grap wordt verteld: Wat is het best bewaarde geheim van het Vaticaan? Juist die Katholieke Sociale Leer. In Nederland bestaat daarover een handboek in boekvorm. Bij katholieke ondernemers is het niet erg bekend, lijkt mij vaak. De kerk toonde zich altijd voorstander van harmonie en goed overleg in plaats van de klassenstrijd van bijvoorbeeld socialisten. Het Nederlandse polderen komt aardig in die bedoelde richting. Wist u dat? Als ik het goed begrijp wil Biden het polderen in de VS gaan invoeren.

Biden is door de Amerikaanse Rooms-Katholieke bisschoppen gefeliciteerd, maar er is één kwestie, die wat moeilijk ligt. Hij wil de pro-abortuswetgeving handhaven. Volgens de wet mag abortus en Biden wil, dat die voor de vrouw veilig wordt uitgevoerd. Als abortus wordt verboden, gebeurt het toch illegaal, maar dan vaak met grote risico’s voor de vrouw. Dat is altijd het moeilijke dilemma voor katholieke politici. In Polen speelt het nu ook weer. Maar toen Biden eens elders in de VS een H. Mis bijwoonde weigerde die pastoor hem de H. Communie vanwege zijn aborusstandpunt. Daarom ben ik blij met de felicitaties van de Amerikaanse bisschoppen.

13e Jaargang, Nr. 640.

Raadsperikelen

zondag, november 1st, 2020

WN EEN EX-WETHOUDER ALS PROJECTONTWIKKELAAR

 

In het dorp Bunnik zijn de gemoederen hevig verhit rond het Plan Hoenderik. Het gaat om de bouw van ruim veertig woningen dichtbij de Kromme Rijn en als zogenaamde compensatie de bouw van “nieuwe natuur” in een soortenrijk stuk grasland. De Raad werd gevraagd om kaders vast te stellen voor dit plan. P21 was tegen omdat door het ontbreken van een landschapsvisie het niet mogelijk was de kaders echt te beoordelen. Het CDA was tegen omdat er in het tot nu toe verlopen proces nooit een besluit door de Raad was genomen. Alles ging zo’n beetje onderhands. Met tien van de zeventien raadszetels werd het voorstel verworpen.

Het viel te verwachten, dat de plannen op veel kritiek zouden stuiten van de Bunnikse burgerij. Het gaat om een prachtig gebied langs de Kromme Rijn en binnen de kringen van het Waterliniefort bij Rhijnauwen. Langs de rivier loopt het Jaagpad en daarover loopt de Kromme Rijnwandelroute Utrecht-Wijk bij Duurstede. Ook de lokale bevolking wandelt er graag. De Kromme Rijn is ook een ecologische verbindingszone. Door de aanleg van natuurvriendelijke oevers is die tussen Kasteel Beverweerd en de A12 versterkt. De woningbouw zou daar natuurvriendelijke oevers vrijwel onmogelijk maken. Dus is een visie op dit gebied echt nodig. Bij het ontwikkelen van zo’n visie kan de bevolking een bijdrage leveren. Uiteraard zitten de plannenmakerdaar niet op te wachten.

In de afgelopen jaren werd er door het College rustig verder gewerkt. De Raad kreeg rapporten en die werden voor kennisgeving aangenomen. Als je tegen was kon dat gemeld worden. Er werd NOOIT een besluit van de Raad gevraagd. Het lijkt een verkeerde interpretatie van het duaal stelsel. Weliswaar wordt in het duaal stelsel veel aan het College overgelaten, maar niet het College maar de Raad neemt de besluiten. De bevolking kan daartegen bezwaar maken. Het maar wat aanrommelen zonder enige openbaarheid wordt door de huidige Raad niet geaccepteerd. De afsplitsing van P21 had het in het verleden goed gevonden en wilde het nu ook accepteren. De Liberalen hebben altijd al weinig oog voor de schoonheid van de natuur. Grond is er om er geld mee te verdienen.

In de hele affaire speelt nog het feit, dat een vroegere wethouder als projectontwikkelaar namens de eigenaren van de grond optreedt. Hij beschikt over veel kennis en daarbij ook vertrouwelijke informatie. Die is nu juist niet bestemd voor projectontwikkelaars. Hij heeft uiteraard nog enig gezag bij de ambtenaren van de gemeente. Hij heeft een enorm netwerk op kunnen bouwen tijdens zijn periode als wethouder. Hij heeft in zijn tijd problemen opgelost en daarmee veel sympathie verworven. Tegelijk zijn het allemaal redenen om in je vroegere werkgemeente niet als projectontwikkelaar te gaan werken. Dan vraag je erom, dat mensen gaan twijfelen aan je integriteit. Eigenlijk zou het verboden moeten worden. Evengoed kan ik mij voorstellen, dat hij voor zijn eigen gevoel heel nuttig werk verricht, waardoor woningzoekenden worden geholpen. De bewoners zouden mij dankbaar moeten zijn, denkt hij wellicht. Het is een probleem, dat op alle niveaus speelt; in de EU, op landelijk provinciaal en gemeentelijk niveau. Het vraagt om goede regelgeving.

Hoe nu verder? De gemeente Bunnik heeft weliswaar voor de regio een bouwopdracht, maar heeft tevens tot taak om alle unieke delen van het Kromme Rijnlandschap tegen aantasting te beschermen. Die twee taken zijn in zekere mate tegenstrijdig. Daarom lijkt mij voor het College maar één weg mogelijk. Een open en respectvolle samenwerking met de Raad om er samen uit te komen. Daarbij past een goed gekozen volgorde van werkzaamheden: Onderzoek, ontwikkeling van een gebiedsvisie, inspraak, besluitvorming over de gebiedsvisie. Pas daarna eventuele ontwikkeling van woningbouwplannen in sommige delen van de gemeente. Ik ben benieuwd.

13e Jaargang, Nr. 639.